Kolej linowo-terenowa na Górę Żar to sposób transportu, który sam w sobie jest atrakcją – duże wagony poruszające się po torach ułożonych na zboczu góry to w Polsce rzadkość. Z dolnej stacji w Międzybrodziu Żywieckim do szczytu dociera się w niecałe sześć minut, pokonując 1300 metrów i 300 metrów różnicy wysokości. W obu kierunkach czekają widoki na Jezioro Międzybrodzkie i otaczające pasma Beskidu Małego.
- szybki przejazd z panoramicznymi widokami
- unikalna konstrukcja przypominająca tramwaj
- dostęp do elektrowni szczytowo-pompowej
- piękne trasy piesze i rowerowe
- miejsce pełne legend i tajemnic
Historia kolei – od Gubałówki do Beskidu Małego
Góra Żar od lat była znana lotnikarzy – funkcjonował tu wyciąg szybowcowy, a miejsce słynęło z doskonałych warunków do lotów. Pomysł na budowę kolei linowo-terenowej pojawił się niemal przypadkowo. Gdy w Zakopanem modernizowano słynną kolejkę na Gubałówkę, lokalna Górska Szkoła Szybowcowa zaproponowała przeniesienie starego taboru właśnie tutaj, do Międzybrodzia.
Prace ruszyły 16 sierpnia 2003 roku. W 130 dni wybudowano całą infrastrukturę – tory, stacje, uruchomiono wagony. Już 14 lutego 2004 roku pierwsi pasażerowie mogli wjechać na szczyt. To był rekordowy czas jak na tego typu inwestycję. Wagoniki z Gubałówki idealnie pasowały – obie trasy mają identyczne nachylenie wynoszące 16 procent.
Kolej powstała na torach dawnego wyciągu szybowcowego, a jej wagony to „druga młodość” taboru z Gubałówki. Dzięki temu inwestycja mogła zostać zrealizowana w ekspresowym tempie.
Jak wygląda przejazd koleją linowo-terenową
To nie jest zwykła kolejka gondolowa ani krzesełkowa. Wagony kolei linowo-terenowej przypominają raczej tramwaje – duże, zamknięte, poruszające się po szynach. Każdy pomieści 115 osób, co oznacza przepustowość około 1200 pasażerów na godzinę. Dwa wagony kursują wahadłowo, mijając się w połowie trasy na specjalnej mijanką.
Przejazd trwa 5,5 minuty. Dolna stacja znajduje się na wysokości 453,5 metra nad poziomem morza, górna – na 758,5 metra. To zaledwie 2,5 metra poniżej właściwego szczytu Góry Żar. Przez okna wagonu widać jezioro, las, fragmenty infrastruktury narciarskiej. Latem zielone zbocza, zimą białe stoki.
Kolej działa całorocznie, choć godziny otwarcia zależą od sezonu i warunków pogodowych. Warto sprawdzić aktualny rozkład przed wizytą, szczególnie poza sezonem zimowym i wakacjami.
Co czeka na szczycie Góry Żar
Po wyjściu z górnej stacji rozciąga się panorama na Beskidy, przełom Soły i charakterystyczne sztuczne zbiorniki wodne. Widok sięga daleko – w dobrych warunkach można zobaczyć kolejne pasma górskie i doliny.
Niedaleko górnej stacji znajduje się otwarty zbiornik wodny elektrowni szczytowo-pompowej Porąbka-Żar o powierzchni 14 hektarów. To część większego systemu – elektrownia jest podziemna, ukryta w skale, a zbiornik górny na Żarze współpracuje ze zbiornikiem dolnym, którym jest Jezioro Międzybrodzkie. Cała elektrownia została oddana do użytku w 1979 roku i jest drugą co do wielkości tego typu w Polsce, a jednocześnie jedyną całkowicie podziemną.
Góra Żar jest owiana legendami – podobno w jej okolicach przyciąganie ziemskie traci swoją moc. To tzw. „magiczna górka”, gdzie przedmioty wydają się toczyć pod górkę zamiast w dół.
Ze szczytu prowadzą szlaki piesze – można wrócić na dół pieszo czarnym szlakiem, który biegnie wzdłuż torów kolei (najkrótszy, ale mało widokowy), albo wybrać inne trasy. Dla spacerowiczów to dobry punkt wyjścia do dalszych wędrówek po Beskidzie Małym.
Góra Żar zimą – ośrodek narciarski
W sezonie zimowym kolej obsługuje przede wszystkim narciarzy i snowboardzistów. Stok o długości 1600 metrów ma średni stopień trudności, jest sztucznie naśnieżany, oświetlony i nagłośniony. To sprawia, że można tu jeździć także wieczorami.
U podnóża działa wypożyczalnia sprzętu narciarskiego. Są też dodatkowe wyciągi – orczykowy i taśmowy Sun Kid dla dzieci. Ośrodek to dobra opcja dla rodzin z dziećmi dopiero zaczynających przygodę z nartami – nie jest to wielki kurort, ale właśnie przez to mniej zatłoczony i bardziej kameralny.
Góra Żar latem – rowerzyści i lotnicy
Poza sezonem narciarskim Góra Żar nie zasypia. Latem wypożyczalnia oferuje rowery górskie – można je wziąć na dole, wjechać koleją i zjechać szlakami w dół. Jest też trasa do mountainboardu, czyli letniego odpowiednika snowboardu.
Nad głowami gości często unoszą się paralotnie i szybowce. Góra Żar od dziesięcioleci przyciąga lotników – warunki termiczne i ukształtowanie terenu sprzyjają lataniu. Dla obserwatorów z ziemi to dodatkowa atrakcja – widok kolorowych paralotni na tle nieba i gór.
Dla kogo jest Góra Żar
Przede wszystkim dla rodzin z dziećmi. Kolej sama w sobie to przeżycie – dzieci uwielbiają duże wagony i widoki przez okna. Na szczycie można pospacerować, zrobić piknik, popatrzeć na jezioro. Zimą łagodny stok i infrastruktura dla najmłodszych to atut.
Miłośnicy techniki docenią elektrownię szczytowo-pompową i sam system kolei linowo-terenowej – to rzadkość w polskich górach. Fani aktywności znajdą szlaki piesze, trasy rowerowe, zimą narty. Nawet ci, którzy szukają po prostu ładnych widoków bez wysiłku wspinaczki, będą zadowoleni.
Informacje praktyczne – ceny, dojazd, godziny
Kolej znajduje się w Międzybrodziu Żywieckim przy ulicy Górskiej 21. Dojazd samochodem jest prosty – z Bielska-Białej czy Żywca to około 20-30 minut. Przy dolnej stacji działa płatny parking automatyczny, niedrogi i wygodny.
Można też dojechać komunikacją publiczną – autobusem lub pociągiem do Międzybrodzia Żywieckiego, stamtąd krótki spacer do stacji kolejki. Dla zmotoryzowanych to jednak najwygodniejsza opcja.
Ceny biletów: Karnet normalny kosztuje około 63 złotych, ulgowy (dzieci 5-15 lat, seniorzy powyżej 65 lat) to niższa stawka. Ceny mogą się różnić w zależności od sezonu – zimą w weekendy i ferie bywa drożej. Warto sprawdzić aktualne cenniki na stronie operatora, czyli Polskich Kolei Linowych (pkl.pl).
Godziny otwarcia: Kolej startuje zwykle od godziny 9:00, ale harmonogram zależy od pory roku i warunków. Latem w weekendy może działać do późnego popołudnia, zimą godziny dostosowane są do potrzeb narciarzy. Przed wyjazdem najlepiej zadzwonić (33 866 11 36) lub sprawdzić online.
Ile czasu przeznaczyć: Sam przejazd w obie strony z krótkim postojem na górze to godzina, może półtorej. Jeśli planuje się spacer, piknik czy jazdę na rowerze – warto zarezerwować pół dnia. Narciarze spędzają tu oczywiście więcej czasu.
Kontakt: telefon (33) 866 11 36 lub centrala Polskich Kolei Linowych (22) 444 66 66, e-mail [email protected]. Strona www.pkl.pl zawiera aktualne informacje o cenach, godzinach i warunkach na stoku.