Park Zdrojowy Jaworze

Park Zdrojowy im. Józefa Piłsudskiego w Jaworzu to miejsce z historią, która sięga czasów, gdy ta niewielka miejscowość u stóp Beskidu Śląskiego tętniła życiem jako modny kurort. Dziś uzdrowiska już nie ma, ale park pozostał i wciąż stanowi zielone serce miejscowości, gdzie można odpocząć w cieniu starych drzew, zaczerpnąć solanki z fontanny i poczuć atmosferę dawnego zdrojowiska.

To nie jest zwykły park miejski. Rozciąga się na rozległym terenie w samym centrum Jaworza i łączy w sobie kilka funkcji – jest miejscem spacerów, rekreacji, ale też swoistym muzeum pod chmurką, gdzie między alejkami ukryte są zabytki przypominające o świetności dawnego uzdrowiska.

Historia parku – od barokowego ogrodu do uzdrowiskowej perełki

Początki tego miejsca sięgają przełomu XVIII i XIX wieku, kiedy powstało barokowe założenie parkowe. Prawdziwy rozkwit przyszedł jednak w połowie XIX wieku, gdy Jaworze zaczęło przekształcać się w uzdrowisko. To właśnie wtedy, z myślą o kuracjuszach, utworzono łazienki, pensjonaty i przypałacowy park, który przebudowano w modnym wówczas stylu krajobrazowym.

Szczególny wkład w rozwój tego miejsca miał hrabia Maurycy Arnold Saint-Genois d’Anneaucourt – właściciel Jaworza i twórca uzdrowiska. Dziś przed jedną z alejek parkowych stoi jego pomnik – siedzący na ławeczce hrabia wita wszystkich odwiedzających. Można przysiąść obok i poczuć się jak kuracjusz z dawnych czasów.

Układ urbanistyczny centrum Jaworza, w tym park, jest wpisany do rejestru zabytków, co świadczy o wyjątkowej wartości historycznej tego miejsca.

Co zobaczyć w Parku Zdrojowym

Spacer po parku to przede wszystkim wędrówka wśród imponującego drzewostanu. Rośnie tu około 40 gatunków drzew i krzewów, a specjaliści dostrzegą jeszcze ślady barokowego założenia, choć w XIX wieku park przemodelowano w stylu krajobrazowym. Główna oś kompozycyjna biegła z zachodu na wschód, a alejki poprowadzono w cieniu drzew, przez liczne polanki z samotnymi okazami.

Dominują tu gatunki krajowe – lipy drobnolistne, które rozpoznasz po pięknym zapachu, klony, jawory i dęby. Ładnym akcentem są brzozy brodawkowate, topole białe, buki purpurowe i graby. Nie brakuje też egzotyki – platany, tulipanowce czy glediczja trójcierniowa wyróżniają się na tle rodzimej flory. Wiosną i latem oko cieszy kwitnienie różaneczników.

Wiele tutejszych drzew to pomniki przyrody – kilka wiązów górskich przekracza nawet 5 metrów obwodu. To żywe świadectwa historii, które pamiętają czasy świetności uzdrowiska.

W letnie dni warto skierować się nad rozległy staw z wysepką pośrodku. To miejsce daje przyjemną ochłodę i spokój. Niedaleko znajduje się amfiteatr, gdzie w sezonie odbywają się różne wydarzenia kulturalne.

Fontanna solankowa – morski klimat w górach

Największą atrakcją parku, szczególnie dla osób dbających o zdrowie, jest fontanna solankowa. Powstała w 2010 roku i szybko stała się ulubionym miejscem zarówno mieszkańców, jak i przyjezdnych. Z fontanny nie wypływa zwykła woda – to zabłocka solanka termalna wydobywana z głębi ziemi, która tworzy w powietrzu przyjemną mgiełkę o bardzo wysokim stężeniu jodu.

Wystarczy 15 minut spaceru wokół fontanny, by zaczerpnąć jodu niemal jak podczas całego dnia nad Bałtykiem. To darmowa inhalacja w sercu Beskidów, dostępna dla każdego. Fontanna działa sezonowo – warto to sprawdzić przed wizytą, zwłaszcza w okresie wczesnej wiosny czy późnej jesieni.

Zabłocka solanka termalna wykorzystywana w fontannie ma wyjątkowo wysokie stężenie jodu, co czyni spacery wokół niej prawdziwą terapią dla układu oddechowego.

Zabytki i atrakcje na terenie parku

Park to nie tylko zieleń. Nad wszystkim góruje katolicki kościół Opatrzności Bożej – dominanta architektoniczna całego założenia. W jego pobliżu stoi klasycystyczny pałac dawnych właścicieli Jaworza, który przypomina o arystokratycznej przeszłości miejscowości.

Wśród drzew ukrywa się też pomnik Józefa Piłsudskiego, patrona parku, oraz wspomniany już pomnik hrabiego Maurycego Saint Genois. Spacerując alejkami można natrafić na dawną zabudowę uzdrowiska, w tym odnowiony Dom Zdrojowy.

Dla dzieci przygotowano kilka placów zabaw z ekologicznymi urządzeniami. Nie brakuje też siłowni zewnętrznej dla osób lubiących aktywność fizyczną na świeżym powietrzu. Przez park prowadzi ścieżka dydaktyczna, która przybliża historię i przyrodę tego miejsca.

Dla kogo jest ten park

Park Zdrojowy w Jaworzu to miejsce uniwersalne. Rodziny z dziećmi znajdą tu place zabaw i rozległe alejki idealne do spacerów z wózkiem – większość ścieżek ma wygodną nawierzchnię. Osoby starsze docenią liczne ławeczki z widokiem na fontanny i staw oraz możliwość spokojnego odpoczynku w cieniu drzew.

Miłośnicy przyrody będą zachwyceni bogatym drzewostanem i możliwością obserwacji zuchwałych wiewiórek czy polnych myszek. Pasjonaci historii odkryją ślady dawnego uzdrowiska i arystokratycznej przeszłości Jaworza. To też dobre miejsce dla osób dbających o zdrowie – dzięki fontannie solankowej można połączyć przyjemne z pożytecznym.

Park jest przyjazny osobom z niepełnosprawnościami – ma odpowiedni parking, dostosowane toalety i wygodną nawierzchnię alejek.

Informacje praktyczne – godziny, ceny, dojazd

Wstęp do parku jest bezpłatny i dostępny przez cały rok. Park jest otwarty całą dobę, choć wieczorem i nocą panuje tu cisza i spokój – idealna pora dla tych, którzy szukają wytchnienia od miejskiego zgiełku.

Fontanna solankowa działa sezonowo, zazwyczaj od wiosny do jesieni. W okresie zimowym może być nieczynna, warto to sprawdzić przed wizytą w urzędzie gminy lub na stronie internetowej Jaworza.

Parking znajduje się w pobliżu parku i jest duży, więc nawet w sezonie nie powinno być problemów ze znalezieniem miejsca. Obok jest też przystanek autobusowy z połączeniami do Bielska-Białej.

Jak dojechać: Jadąc drogą ekspresową S52 w kierunku Cieszyna, należy zjechać za Auchan w Bielsku i kierować się znakami na Wapienicę. Następnie prosto główną drogą do centrum Jaworza. Można też wybrać zjazd w Jasienicy i stamtąd podążać za znakami na Jaworze. Park znajduje się przy ulicy Wapienickiej 25.

Ile czasu poświęcić: Na spokojny spacer po parku warto zarezerwować około 1-2 godzin. Jeśli planujecie dłuższy odpoczynek przy fontannie solankowej, piknik czy zabawę z dziećmi na placu zabaw, można zostać pół dnia.

Gastronomia: Na terenie parku działa lodziarnia Lodowa Chatka – w sezonie pyszne lody to obowiązkowy punkt programu. W okolicy znajdziecie kawiarnie (np. Koralowa przy ul. Koralowej, za tężnią), restauracje (Zdrojowa na skrzyżowaniu ul. Zdrojowej i Wapienickiej) oraz cukiernię Mroczko przy ul. Szkolnej. Warto też wspomnieć o piekarni gruzińskiej, która cieszy się sporym powodzeniem wśród odwiedzających.

Co jeszcze warto wiedzieć: W parku działa mobilna biblioteka, a w pobliżu znajduje się muzeum z akwariami, które może zainteresować dzieci. Jaworze to też dobra baza wypadowa na szlaki górskie – stąd niedaleko do Błatniej i innych szczytów Beskidu Śląskiego.

Park przechodzi obecnie modernizację – gmina pozyskała fundusze na rewitalizację skweru. W planach jest budowa drewnianej altany w stylu zdrojowym, która ma nawiązywać do historycznej budowli, jaka kiedyś znajdowała się w parku. To kolejny krok w stronę odtworzenia atmosfery dawnego uzdrowiska.