Galeria Bielska BWA to miejska galeria sztuki współczesnej działająca w Bielsku-Białej od 1960 roku. Mieści się w charakterystycznym budynku przy ulicy 3 Maja, który powstał z inicjatywy lokalnych artystów plastyków. To jedno z ważniejszych miejsc na mapie polskiej sztuki współczesnej – od ponad sześciu dekad prezentuje tu wystawy zarówno uznanych twórców, jak i młodych artystów eksperymentujących z różnymi formami wyrazu.
- bogata historia związana z lokalną społecznością
- różnorodność wystaw sztuki współczesnej
- prestiżowy konkurs Biennale Malarstwa
- artystyczna kawiarnia sprzyjająca dyskusjom
- unikalna architektura i atmosfera miejsca
Historia związana z pamięcią miasta
Budynek galerii stoi w miejscu szczególnym. W 1939 roku hitlerowcy spalili tu synagogę bielskiej gminy żydowskiej. Dwadzieścia lat później, w 1960 roku, środowisko plastyczne Bielska postanowiło wznieść w tym miejscu Pawilon Wystawowy. Nie była to przypadkowa decyzja – sztuka miała ponownie uświęcić to miejsce, chronić je przed komercjalizacją.
Pierwsza wystawa malarstwa i grafiki odbyła się 10 lutego 1960 roku. Wzięło w niej udział 53 artystów z całego ówczesnego województwa katowickiego. Pawilon był wtedy pierwszym tego typu obiektem na Śląsku – miejscem, gdzie skupiało się życie artystyczne miasta i regionu. W dwustumetrowej sali organizowano nie tylko wystawy, ale też spotkania, projekcje filmowe i spektakle teatralne. Działała tu kawiarnia artystyczna, w której toczono dyskusje o sztuce.
Na frontowej ścianie budynku wisi wielkie zdjęcie zburzonej synagogi – przypomnienie o tym, co było tu wcześniej i dlaczego miejsce to ma szczególne znaczenie dla Bielska-Białej.
W 1974 roku Pawilon przekształcono w filię katowickiego BWA, a rok później, wraz z powstaniem województwa bielskiego, powołano samodzielne Bielskie Biuro Wystaw Artystycznych. W 1989 roku budynek rozbudowano – dodano drugą kondygnację, nową salę wystawową na piętrze, pomieszczenia biurowe i magazynowe oraz kawiarnię. Od 1994 roku galeria funkcjonuje jako samorządowa instytucja kultury miasta Bielska-Białej pod obecną nazwą.
Bielska Jesień – konkurs z tradycją
Od 1962 roku galeria organizuje ogólnopolski konkurs dla malarzy znany jako Biennale Malarstwa „Bielska Jesień”. To jedna z najstarszych tego typu imprez w Polsce. Początkowo była to przegląd o dość swobodnej formule – dowolność tematu, techniki i formatu. Z czasem przekształcił się w prestiżowy konkurs, który przyciąga artystów z całego kraju.
Galeria prowadzi też konkurs dla kuratorów, organizuje międzynarodowe rezydencje artystyczne, festiwale performance i filmowe. W programie pojawiają się akcje w przestrzeni miejskiej – nie wszystko dzieje się w zamkniętych salach wystawowych.
Co można zobaczyć w galerii
Galeria dysponuje dwiema salami wystawowymi o łącznej powierzchni blisko 500 metrów kwadratowych. Program obejmuje różne dziedziny sztuki współczesnej: malarstwo, rzeźbę, grafikę, rysunek, fotografię, instalacje, wideo, performance i sztukę nowych mediów. Wystawy zmieniają się regularnie – prezentowane są zarówno prace artystów polskich, jak i zagranicznych.
Kolekcja galerii liczy ponad 1000 dzieł zgromadzonych od lat 60. XX wieku. Część z nich można zobaczyć podczas wystaw czasowych, a część jest dostępna w formie zdigitalizowanej na stronie internetowej galerii. To zbiór dokumentujący najważniejsze zjawiska w polskiej sztuce współczesnej ostatnich dekad.
Poza główną siedzibą przy ulicy 3 Maja, galeria prowadzi również Willę Sixta przy ulicy Adama Mickiewicza 24 – zabytkową rezydencję z początku XX wieku, w której również odbywają się wystawy i wydarzenia kulturalne. Do Willi przylega ogród otwarty dla zwiedzających.
Dla kogo jest to miejsce
Galeria Bielska BWA to przede wszystkim przestrzeń dla osób zainteresowanych sztuką współczesną. Nie każdy od razu poczuje się tu komfortowo – sztuka współczesna bywa wymagająca, prowokacyjna, czasem trudna w odbiorze. Ale właśnie dlatego warto zajrzeć, zwłaszcza jeśli chce się zobaczyć coś poza tradycyjnymi muzeami.
Rodziny z dziećmi mogą skorzystać z programu edukacyjnego – galeria organizuje warsztaty artystyczne, spotkania z artystami i wykłady. Dla posiadaczy Karty Rodzina+ wstęp na wystawy i warsztaty jest bezpłatny. Działalność edukacyjna galerii jest naprawdę rozbudowana, co sprawia, że młodsi odbiorcy mogą nie tylko oglądać, ale też sami tworzyć.
W galerii funkcjonuje też Klubokawiarnia Aquarium (ul. 3 Maja 11), która jest otwarta codziennie w godzinach 10:00-20:00. To miejsce spotkań artystycznego środowiska Bielska, gdzie odbywają się koncerty jazzowe, projekcje i dyskusje. Warto zajrzeć tu na kawę po zwiedzaniu wystaw.
Galeria prowadzi dokumentację i informację artystyczną, gromadzi materiały dotyczące sztuki współczesnej. To ważny punkt odniesienia dla badaczy i studentów sztuki.
Murale i sztuka w przestrzeni miejskiej
Działalność galerii nie ogranicza się do wnętrz. Bielsko-bialskie murale to powiększająca się z roku na rok kolekcja dzieł street artu, za którą częściowo odpowiada właśnie Galeria Bielska BWA. Organizowane są wykłady o alfabecie i estetyce graffiti, buncie i strategiach oporu twórców street artu, o szablonach i wklepkach. To ciekawy sposób na pokazanie, że sztuka współczesna nie musi być zamknięta w białych ścianach galerii.
Informacje praktyczne – godziny otwarcia i ceny biletów
Galeria Bielska BWA przy ulicy 3 Maja 11 jest czynna codziennie w godzinach od 10:00 do 18:00. Willa Sixta ma własne godziny otwarcia, które warto sprawdzić na stronie galerii przed wizytą.
Ceny biletów:
- Bilet normalny – 6 zł
- Bilet ulgowy, zbiorowy, rodzinny – 3 zł
- W środy wstęp jest bezpłatny
- W niedziele wstęp kosztuje 1 zł
- Posiadacze Karty Rodzina+ mają bezpłatny wstęp na wystawy i warsztaty
Na zwiedzenie wystaw warto przeznaczyć około godziny, choć osoby bardziej zainteresowane sztuką współczesną mogą spędzić tu znacznie więcej czasu. Jeśli planuje się udział w warsztatach lub spotkaniu z artystą, należy liczyć się z dodatkowym czasem.
Jak dojechać: Galeria znajduje się w centrum Bielska-Białej przy ulicy 3 Maja 11. Do galerii można dojść pieszo z dworca PKP (około 15 minut) lub dojechać komunikacją miejską – w pobliżu znajdują się przystanki autobusowe. Dla zmotoryzowanych problem może stanowić parking – w centrum miejsc jest niewiele, warto rozważyć zostawienie samochodu na parkingu strzeżonym i dojście pieszo.
Kontakt: tel. (033) 812 58 61, strona internetowa: www.galeriabielska.pl. Aktualne informacje o wystawach, warsztatach i innych wydarzeniach można znaleźć na stronie galerii oraz w mediach społecznościowych.